Zorginstelling Ons Tweede Thuis is de winnaar 2009 van de prijsvraag 'Het ondersteuningsplan van het jaar' die is uitgeschreven onder zorginstellingen in de gehandicaptenzorg. Staatssecretaris Jet Bussemaker (VWS) maakte de winnaar op 10 december bekend tijdens de themamiddag 'In gesprek over het ondersteuningsplan'.

De prijsvraag is uitgeschreven door OPsterk.nl en Vilans,kenniscentrum voor de langdurende zorg. OPsterk.nl is een project in het kader van Zorg voor Beter, het verbeterprogramma voor de langdurende zorg en wordt door ZonMw gefinancierd. Het doel van het project Opsterk.nl is om de cliëntpositie te versterken bij de besprekingen over het ondersteuningsplan. Enerzijds door bijeenkomsten te organiseren voor cliënten en hun ouders en vertegenwoordigers. Anderzijds door te komen met een lijst met criteria aan de hand waarvan cliëntenraden (en directies) van zorginstellingen kunnen beoordelen of de ondersteuningsplanmethodiek voldoet vanuit cliëntperspectief. Vilans heeft deze checklist voor OPsterk.nl ontwikkeld. Onder andere om bekendheid te geven aan de opgestelde criteria, is de prijsvraag 'Het ondersteuningsplan van het jaar' uitgeschreven.

Veertien deelnemers
In totaal hebben veertien zorginstellingen meegedaan aan de prijsvraag. Vier daarvan zijn genomineerd: Ons Tweede Thuis, Aveleijn SDT, Sein en Zuidwester. Uiteindelijk oordeelde de jury dat Ons Tweede Thuis het beste voldoet aan de criteria waaraan een goed ondersteuningsplan vanuit cliëntenperspectief moet voldoen. De jury heeft daarbij wel aangetekend dat ook de winnaar nog verbeteringen kan doorvoeren.

Criteria
De vier (hoofd-)criteria waarop de jury haar beoordeling heeft gebaseerd, zijn:

• Het ondersteuningsplan verwoordt de wensen en behoeften van de cliënt. 
• De cliënt krijgt voldoende ondersteuning om ervoor te zorgen dat zijn vragen en behoeften centraal staan. 
• Het plan garandeert optimaal dat acties worden uitgevoerd. 
• Cliënt is eigenaar van zijn plan.

De jury deed geen uitspraken over betrokkenheid en gedrevenheid van de zorgprofessionals en evenmin over de praktijk: de werkelijke zeggenschap en de wijze waarop medewerkers in het dagelijkse omgang met cliënten 'luisteren' en tegemoetkomen aan plannen en wensen.

De jury over Ons Tweede Thuis
Ons Tweede Thuis weet een duidelijk onderscheid te maken in persoonlijk doelen van een cliënt en doelen vanuit de professionals en anderen. De ondersteuningsplannen bevatten dromen van cliënten, wensen voor de toekomst en perspectieven. Gestelde doelen en acties komen voort uit de wensen van de cliënten. Het taalgebruik in het plan is begrijpelijk voor cliënten en als het nodig is, worden andere communicatiemiddelen gebruikt. Het sociale netwerk van de cliënten is zoveel mogelijk betrokken en dit is terug te zien in de ondersteuningsplannen.
In de ondersteuningsplannen staat wie de afspraken uit het plan coördineert. Bovendien is bij iedere actie vermeld wie de actie zal uitvoeren en vóór welke datum. Ook evaluatiedata ontbreken niet. Hierdoor is er min of meer een garantie dat acties ook echt worden uitgevoerd. Aan het vierde criterium -  cliënt is eigenaar van zijn plan -  voldeed Ons Tweede Thuis deels (geen enkele instelling voldeed volledig aan dit criterium). Cliënten kunnen aangeven wanneer zij verspreiding van (delen van) het ondersteuningsplan niet goedkeuren en dat is een stap in de goede richting.

Algemene conclusies
De jury heeft een aantal algemene conclusies getrokken naar aanleiding van de beoordeling van alle plannen. Een ervan is dat de meeste zorgorganisaties wel proberen om de cliënt te betrekken bij (het maken van) het ondersteuningsplan, maar dat slechts in een klein deel van de ondersteuningsplannen de wensen en behoeften van de cliënt daadwerkelijk zijn verwoord. Opmerkelijk was dat bij nog geen van de zorginstellingen de cliënt echt eigenaar van zijn plan is.

Nog veel te verbeteren
Op basis van de juryrapporten concludeert OPsterk.nl dat hoewel de meeste zorginstellingen van goede wil zijn, er nog een hoop werk aan de winkel is om de cliënt daadwerkelijk centraal te stellen in de zorg.

• Klik hier voor meer informatie.
• Klik hier voor de inleiding van Fokje Riemersma.
• Klik hier voor de presentatie 'In gesprek over het ondersteuningsplan'.
• Klik hier voor de presentatie 'Ontwikkeling criteria vanuit cliëntenperspectief'
• Klik hier voor het juryrapport.
• Klik hier voor de toespraak van staatssecretaris Bussemaker.